Ο Μέγας Βασίλειος
Ο Μέγας Βασίλειος, ένας από τους τρεις Ιεράρχες, μεγάλος Πατέρας και Οικουμενικός διδάσκαλος γεννήθηκε το 330μ.Χ.στην Καισάρεια της Καπαδοκίας. Τιμάται ιδιαίτερα από την Ορθόδοξη Εκκλησία, η μνήμη του εορτάζεται δύο φορές το χρόνο (1 και 30 Ιανουαρίου) και η Λειτουργία του τελείται 10 φορές το χρόνο. Ο Μέγας Βασίλειος σπούδασε φιλοσοφία, αστρονομία, γεωμετρία και ιατρική. Μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς και έζησε μοναχικά, όπως και ο φίλος του Γρηγόριος. Το 370 εκλέγεται επίσκοπος. Δικό του δημιούργημα υπήρξε η πείφημη «Βασιλειάς», πρότυπο φιλανθρωπικό κέντρο που έμοιαζε με αληθινή πόλη. Πάμπολλα είναι τα έργα του. «Ασκητικά», θωρητικά, «Θεία Λειτουργία», ομιλίες και 360 περίπου επιστολές. Με τη σοφία και την πολυμάθεια, με τη χάρη του Θεού αποκάλυψε στους ανθρώπους τις πραγματικές διαστάσεις των «όντων». Συντέλεσε στην ηθική βελτίωση των ανθρώπων, «κατεκόσμησε τα των ανθρώπων ήθη». Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος λέει: «Ομορφιά του Βασιλείου ήταν η αρετή, της μεγαλοσύνης του, η θελογία, πορεία του, το αεικίνητο που τον έφερνε με τις αναβάσεις του στοχασμού του ως το Θεό. Και δύναμή του ήταν η σπορά και διάδοση του λόγου του Θεού. Γι’ αυτό εγώ τουλάχιστον δε θα δίσταζα να πω τούτο: σ’ όλη τη γη απλώθηκε η φωνή του και στα πέρατα της οικουμένης ακούστηκαν τα δυνατά λόγια του» (Επιτάφιος… 66. ΕΠΕ 6,242). Ονομάζεται «ουρανοφάντωρ» διότι με τα δογματικά κυρίως έργα, αποκάλυψε, φανέρωσε τα ουράνια. Με τα γραπτά του και τη διδασκαλία του θεολόγησε βαθιά φανερώνοντας στους ανθρώπους τα μυστήρια του ουρανού: αυτό της Αγίας Τριάδας και εκείνο της θείας οικονομίας, πώς δηλαδή ο Θεός οικονόμησε, σχεδίασε και πραγματοποίησε τη σωτηρία των ανθρώπων.
Το απολυτίκιο του αγίου: «Εις πάσαν την γην εξήλθεν ο φθόγγος σου, ως δεξαμένην τον λόγον σου, δι’ ου (=μ’ αυτόν) θεοπρεπώς εδογμάτισας, την φύσιν των όντων ετράνωσας (=φανέρωσες τα μυστικά τους), τα των ανθρώπων ήθη κατεκόσμησας, Βασίλειον ιεράτευμα, Πάτερ όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος”.
